Groot Gezin
De column
ELFAC
Rubriek:   Onderwerp: 

27. De onbeschaamde vragenlijst uit het EKD!

(30-11-2008) Afgelopen week kwam mevrouw Dezentjé (VVD) in het nieuws met de vragenlijst van het EKD. Een lijst met 30 A4tjes vól met allerlei vragen. De antwoorden op die vragen vult de Jeugdarts in.

De vragen zijn niet zomaar bedacht, daar zit een heel denkwerk achter. Zie bijvoorbeeld het Productenboek van de GGD. Grappige naam trouwens, men verleent geen diensten meer maar levert producten. Je zou gaan denken dat je als klant een keuze hebt.

Daarbij komt nog de ongebreidelde verzamelwoede die (in elk geval bij Nederlanders) ertoe leidt dat we werkelijk van alles bewaren zonder dat duidelijk is waarom. Een paar voorbeelden zijn de volgende vragen waarvan de antwoorden al heel lang geregistreerd worden, en die men nu ook op wil nemen in het EKD.

    315 Pubesbeharing
    [jongen]
    • 0 = P1 Geen beharing
    • 1 = P2 Lichte, lange ongekrulde haren rond basis penis
    • 2 = P3 Donkere, gekrulde beharing rond basis penis
    • 3 = P4 Beharing volwassen, oppervlak beperkt
    • 4 = P5 Spreiding tot op dijen
    • 5 = P6 Opstijging tot mediaanlijn

    825 Pubesbeharing
    [meisje]
    • 6 = P1 Geen beharing
    • 7 = P2 Ongepigmenteerd haar langs labia
    • 8 = P3 Donkere, gekrulde beharing labi
    • 9 = P4 Type volwassen, oppervlak beperk
    • 10 = P5 Spreiding in breedte en hoogte
    • 11 = P6 Verdere spreiding
Wie kent niet die bezoekjes aan de Jeugdarts? Vaak werd zonder enige inleiding je onderbroek, of de onderbroek van je kind, naar beneden getrokken om te kijken naar en te voelen aan je edele delen. Een onprettige ervaring, vooral omdat je geleerd is dat dat van JOU is en niemand daar zonder JOUW toestemming aan mag komen. Welk belang is zo groot dat men meent dat dit ongevraagd geschonden mag worden? En waarom gaat men er in de toekomst niet een fotootje bij opnemen, een foto zegt immers meer dan 1000 woorden!

Waarom wil de Jeugdarts dat zo graag weten? Kunnen dank zij dit soort gegevens straks misstanden voorkomen worden? Of mag je de pubesbeharing zien als een signaal voor de gesteldheid van het kind? Het antwoord lijkt simpel: het gaat er in dit geval enkel en alleen om alles van onze kinderen te registreren.

We concluderen dat het in de vragenlijst vooral gaat om het registreren van zaken, dat advies geven zeker niet het belangrijkste doel is en problemen oplossen al helemaal niet.

Dan nu de andere kant van het verhaal. In onze ongebreidelde verzamelwoede hebben we steun gekregen van de techniek: het internet en de bijzonder lage prijs van opslagmedia (zoals de harde schijf). De toepassingsmogelijkheden zijn nog steeds ongekend, en de techniek snelt nog steeds vooruit. Met heel weinig fantasie kun je inzien dat we de consequenties van allerlei toepassingen niet kunnen overzien.

Een voorbeeld is het EKD. In het EKD wordt niet alleen feitelijke informatie opgeslagen, zoals het soort pubesbeharing. Veel bedreigender is dat men in dit dossier ook subjectieve informatie op gaat nemen. Een aantal voorbeelden:

    Bedreigingen uit de directe omgeving
    481 Bedreiging eerste milieu
    • 1 Vermoeden overmatige zorg
    • 2 Vermoeden verwaarlozing
    • 3 Vermoeden fysieke mishandeling
    • 4 Vermoeden psychische mishandeling
    • 5 Vermoeden seksuele mishandeling
    • 6 Onhygiënische woonsituatie
    • 7 Slecht binnenmilieu

    828 Bedreiging derde milieu
    Vrij tekstveld

    Inschatten verhouding draaglast-draagkracht [problemen en moeilijkheden die de jeugdige of ouder(s) krijgt te verwerken tegen het vermogen om die problemen te incasseren en te verwerken]

    340 Microsysteem 1 kindfactoren
    Belemmerend
    • 1 Handicap
    • 2 Negatief zelfbeeld
    • 3 Laag geboortegewicht
    Bevorderend
    • 4 Hoge intelligentie
    • 5 Positief zelfbeeld

    341 Microsysteem 2 ouderfactoren
    Belemmerend
    • 1 Ziekte of stoornis
    • 2 Verslaving
    • 3 Negatief zelfbeeld
    • 4 Jeugdtrauma's
    Bevorderend
    • 5 Stabiele persoonlijkheid
    • 6 Goede gezondheid
    • 7 Positieve jeugdervaring

    342 Microsysteem 3 gezinsfactoren
    Belemmerend
    • 1 Autoritaire opvoedingsstijl
    • 2 Echtscheiding
    • 3 Conflicten
    Bevorderend
    • 4 Opvoedingscompetentie
    • 5 Affectieve gezinsrelaties

    343 Mesosysteem 4 sociale gezinsfactoren
    Belemmerend
    • 1 Isolement
    • 2 Conflicten
    • 3 Gebrekkige sociale bindingen
    Bevorderend
    • 4 Sociale steun
    • 5 Familie en vrienden
    • 6 Goede sociale bindingen

    344 Mesosysteem 5 sociale buurtfactoren
    Belemmerend
    • 1 Sociale desintegratie
    • 2 Verpaupering
    • 3 Slechte sociale (buurt-) voorzieningen
    Bevorderend
    • 4 Sociale cohesie
    • 5 Goede en toegankelijke sociale en pedagogische infrastructuur
    • 6 Onderwijs, zorg, welzijn

    345 Macrosysteem 6 sociaal-economische gezinsfactoren
    Belemmerend
    • 1 Armoede
    • 2 Gebrekkige opleiding
    Bevorderend
    • 3 Goed inkomen of goede opleiding

    346 Macrosysteem 7 culturele factoren
    Belemmerend
    • 1 Culturele minderheidsgroep
    • 2 Afwijkende subculturele normen en waarden
    Bevorderend
    • 3 Normen en waarden in overeenstemming met dominante cultuur
Bij het maken van een inschatting wordt degene die het formulier in moet vullen wel geholpen. Wanneer is er bijvoorbeeld sprake van opvoedingsproblemen? De toelichting van het RIVM legt uit:
    Situatie waarin ouder(s) opvoedingsspanning, opvoedingscrisis of opvoedingsnood ervaren.
Maar wie ervaart er op zijn tijd nu geen opvoedingsspanning!? Het staat de invuller dus eigenlijk volkomen vrij bij ons al dan niet een opvoedingsprobleem te constateren! We geven nog een paar voorbeelden:
    Zorgtekort:
    Elke vorm van zorgtekort door de ouders/verzorgers. Hieronder valt ook lichameljke en psychische mishandeling en verwaarlozing.
Met zorgtekort bedoelt men dus elke vorm van zorgtekort. Maar wat is zorgtekort, en in hoeverre kan constateren van zorgtekort eigenlijk een andere opvoedvisie zijn, een visie waarbij de ouder het kind met een andre benadering opvoedt.
    Eénouder gezin:
    Gezinsvorm waarbij één ouder geheel of grotendeels verantwoordelijk is voor de opvoeding van de jeugdige.
Waarschijnlijk kent Nederland dus erg veel éénouder gezinnen! Ook hier kan de professional eigenlijk elk antwoord naar willekeur invullen!

Zolang de informatie op papier staat en alleen door de betreffende jeugdarts, de ouders én het kind is in te zien is het nog te volgen. Maar nu álle informatie vanaf zwangerschap tot en met de leeftijd van 19 jaar opgenomen wordt in het digitale bestand EKD wordt het een stuk gevaarlijker.

Je moet er niet aan denken dat de informatie “op straat” komt te liggen wat zeker bij digitale informatie-opslag niet ondenkbaar is, zoals vele voorbeelden uit het verleden dit al hebben aangetoond!

Wilt u over dit onderwerp meepraten? Dat kan in Vragen mbt het Electronisch Kinddossier.

 
Niets van deze site mag worden overgenomen zonder onze uitdrukkelijke toestemming. WeCo Web Technology
Voor vragen en opmerkingen kunt u direct contact opnemen met , of via het reactieformulier.